Olga Łączkowska – Majda

adwokat

Posiadam szerokie doświadczenie w prowadzeniu sporów sądowych, w tym prowadzeniu procesów gospodarczych. Z zakresu prawa handlowego zajmuję się między innymi zakładaniem, likwidacją, przekształceniami oraz łączeniem spółek prawa handlowego.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się +48 601 246 252

Rozwód wspólnika spółki komandytowej

Olga Łączkowska-Majda13 lipca 2021Komentarze (0)

Rozwód jednego ze wspólników spółki osobowej jest wydarzeniem, dotyczącym prywatnej sfery wspólnika, które teoretycznie nie powinno mieć wpływu na prowadzenie biznesu.

Jak jest naprawdę?

Z tego wpisu dowiesz się, czy rozwód wspólnika może mieć wpływ na prowadzenie spółki komandytowej.

Zacznijmy jednak od początku:

Czy tzw. udział w spółce komandytowej może być przedmiotem współwłasności małżeńskiej?

Tak.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, jeśli małżonkowie nie zawarli umowy majątkowej małżeńskiej, zwanej potocznie intercyzą, to od momentu zawarcia małżeństwa obowiązuje w ich związku wspólność majątkowa małżeńska.

Oznacza to, że udział w spółce komandytowej wspólnika pozostającego w związku małżeńskim może należeć faktycznie do majątku wspólnego małżonków, mimo że wobec spółki ujawniony jest tylko jeden wspólnik.

Czy zawsze udział wspólnika pozostającego w związku małżeńskim stanowi współwłasność małżeńską?

Nie.

Mimo że wspólnik pozostaje w związku małżeńskim, udział w spółce komandytowej może być tylko jego własnością.

Dzieje się tak w następujących sytuacjach:

  • wspólnik mimo zawarcia związku małżeńskiego ma ustanowioną rozdzielność majątkową

Czy można to gdzieś sprawdzić?

Informacja o stanie cywilnym wspólnika oraz istnieniu rozdzielności majątkowej jest ujawniana w KRS. Pobierając odpis aktualny ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości można znaleźć taką informację w rubryce dotyczącej danego wspólnika.

  •  wspólnik nabył udział lub przystąpił do spółki przed zawarciem związku małżeńskiego

Rozwód wspólnika spółki komandytowejTo może być trudniejsze do sprawdzenia.

Jeśli znasz datę przystąpienia danego wspólnika do spółki (co wynika z treści umowy spółki, umowy zbycia OPIO i jest ujawnione w KRS) i znasz datę zawarcia związku małżeńskiego, to będziesz mieć pewność, czy udział w spółce należy do majątku osobistego wspólnika czy jest objęty wspólnością majątkową małżeńską.

Czy małżonek wspólnika może podejmować decyzje w spółce?

Nie.

Wobec spółki działać może jedynie wspólnik, który jest ujawniony w umowie spółki i KRS.

Czy wspólnik spółki musi mieć zgodę małżonka na zbycie OPIO?

Co do zasady nie.

Zbycie OPIO w spółce komandytowej nie zostało ujęte w KRiO jako czynność wymagająca zgody drugiego małżonka. Jeśli jednak drugi z małżonków złoży sprzeciw na dokonanie czynności, zbycie może okazać się nieważne.

Czy nowy wspólnik musi mieć zgodę małżonka do przystąpienia do spółki?

Co do zasady nie.

Sytuacja wygląda podobnie jak ze zbyciem OPIO.

Jeśli jednak na poczet wkładu wspólnik wnosi składniki majątku wspólnego lub pieniądze, to małżonek może złożyć stosowny sprzeciw.

Jeśli jako wkład wnoszone jest przedsiębiorstwo lub nieruchomość, wtedy zgoda małżonka jest niezbędna.

Czy można się zabezpieczyć przed sprzeciwami?

Tak.

Wystarczy do czynności przedłożyć pisemną zgodę drugiego z małżonków na jej dokonanie.

Co dzieje się z udziałem w spółce w przypadku rozwodu wspólnika?

Ogół praw i obowiązków (OPIO), czyli tzw. udział w spółce komandytowej, jako składnik majątku wspólnego ulega podziałowi wraz z pozostałym majątkiem wspólnym małżonków.

Z uwagi jednak na to, że OPIO samo w sobie jest niepodzielne. Nie zostanie podzielone na pół, a przyznane na własność jednego z małżonków z obowiązkiem rozliczenia się z drugim małżonkiem.

Czy małżonek wspólnika może zostać wspólnikiem?

W teorii jest taka możliwość, jednak ze względów prawnych i praktycznych tak się nie dzieje.

Po pierwsze, co do zasady zmiana wspólnika w spółce komandytowej wymaga zgody pozostałych wspólników.

Nawet jeśli sąd w toku podziału majątku, przyznałby OPIO małżonkowi niebędącemu wspólnikiem, to pozostali wspólnicy mogą nie wyrazić zgody na jego wejście do spółki.

Po drugie, małżonek niebędący wspólnikiem, na ogół również nie bierze udziału w jakimkolwiek prowadzeniu spółki.

W jego interesie nie leży więc przejęcie OPIO, lecz uzyskanie odpowiedniej kwoty lub innego ekwiwalentnego składnika majątku.

Czy zatem rozwód wspólnika może mieć wpływ na spółkę?

W mojej ocenie bezpośredniego wpływu nie ma. Szanse na przejęcie udziału w spółce przez współmałżonka są znikome.

Może mieć natomiast pośredni wpływ, w szczególności, jeśli udział w spółce jest jednym z najbardziej dochodowych składników majątku wspólnego.

Może okazać się, że małżonek będący wspólnikiem będzie zobowiązany do dokonania spłaty byłego małżonka, a jedyne środki, które może na to przeznaczyć będą pochodziły ze spółki.

Wtedy taki wspólnik może podejmować w spółce działania, w celu uzyskania z niej jak najwięcej środków dla siebie, a niekoniecznie opłacalnych w danym momencie dla spółki.

***

Po przeczytaniu: „Rozwód wspólnika spółki komandytowej”, zapraszam również do lektury:

Wypowiedzenie umowy spółki komandytowej

Olga Łączkowska-Majda24 czerwca 2021Komentarze (0)

Jak już wspomniałam w poprzednich postach (zobacz tutaj), jeśli nie chcesz być już wspólnikiem w spółce komandytowej, możesz złożyć wypowiedzenie umowy spółki komandytowej.

Czy każdą umowę spółki komandytowej mogę wypowiedzieć?

Co do zasady tak. Jeśli z treści umowy spółki wynika, że została zawarta na czas nieokreślony albo umowa milczy na temat okresu jej zawarcia, to niezależnie od treści innych postanowień umowy, możesz wypowiedzieć umowę Spółki.

Wypowiedzenie umowy spółki komandytowejJeśli umowa Twojej Spółki została zawarta na czas określony, to wypowiedzieć możesz ją jedynie, jeśli wynika to z umowy.

Jak wypowiedzieć umowę spółki?

Wystarczy złożyć komplementariuszowi pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy.

Do kiedy będę wspólnikiem?

W zależności od terminu okresu wypowiedzenia. Jeśli umowa milczy na temat okresu wypowiedzenia, to okres ten wynosi 6 miesięcy przed końcem roku obrotowego.

Jeśli więc złożysz wypowiedzenie do 30 czerwca danego roku, wspólnikiem spółki pozostaniesz do końca roku.

Jeżeli wypowiedzenie zostanie złożone 1 lipca lub później, to wspólnikiem zostajesz do końca kolejnego roku.

Pamiętaj o terminie!

Umowa Spółki może w sposób odmienny określać termin wypowiedzenia. Termin ten może być krótszy np. 3 miesiące, 1 miesiąc itp., nie musi być też powiązany z końcem danego roku.

Można więc w umowie spółki wskazać, że wypowiedzenie będzie 6 miesięczne, ale termin będzie liczony od momentu złożenia wypowiedzenia

Uprawnienia wspólnika w okresie wypowiedzenia

W okresie wypowiedzenia nadal pozostajesz wspólnikiem spółki i masz wszystkie prawa i obowiązki jak dotychczas.

Dopiero po upływie okresu wypowiedzenia, przestajesz być wspólnikiem i masz roszczenie o rozliczenie się ze spółką.

Czy pozostali wspólnicy mogą złożyć mi wypowiedzenie?

Nie.

Uprawnienie do wypowiedzenia umowy spółki komandytowej przyznane zostało jedynie wspólnikowi i dotyczy jego uczestnictwa w spółce.

W myśl zasady: jeśli nie chcesz już być wspólnikiem w spółce komandytowej – możesz odejść.

WAŻNE!

Pozostali wspólnicy nie mogą złożyć Ci wypowiedzenia, które miałoby na celu wykluczenie Ciebie ze spółki!

Jeżeli jednak istnieje w spółce konflikt między wspólnikami, nikt nie chce sprzedać OPIO (o czym pisałam tutaj) ani wypowiedzieć umowy spółki, jak również wspólnicy nie są zgodni co do zamknięcia spółki, to pozostaje powództwo o rozwiązanie spółki przez sąd.

Każdy ze wspólników może wystąpić z takim pozwem do sądu, ale musi wykazać, że istnieją ważne powody do rozwiązania spółki.

Jeśli tylko jeden wspólnik jest „problematyczny”, a pozostali wspólnicy są zgodni co do działań w spółce, mogą wystąpić do sądu z pozwem o wyłączenie ze spółki „problematycznego” wspólnika. Muszą również wykazać, że istnieją ku temu ważne powody.

***

Po przeczytaniu: „Wypowiedzenie umowy spółki komandytowej”, zapraszam również do lektury:

 

 

Sprzedaż tzw. udziałów w spółce komandytowej jest najszybszym sposobem wyjścia ze spółki. Z chwilą podpisania umowy przestajesz być wspólnikiem spółki komandytowej. Jeśli to niechciany wspólnik podpisuje umowę, z chwilą jej podpisania przestaje być wspólnikiem.

Proste?

Niby tak, ale nie do końca…

Po pierwsze, w spółce komandytowej nie mamy udziałów (tak jak w spółce z o.o.), ale jeden niepodzielny udział, zwany ogółem praw i obowiązków wspólnika (w skrócie: OPIO). Oznacza to, że nie możesz zbyć części udziału (np. połowy).

Wyjście (wystąpienie) wspólnika ze spółki komandytowej – sprzedaż udziałówPrzedmiotem zbycia może być jedynie całe OPIO, albo nic.

Co wchodzi w skład OPIO?

W skład OPIO wchodzą zarówno prawa np. prawo do zysku w określonej w umowie części, udział w majątku likwidowanej spółki, prawo głosu mające odpowiednią „moc”, wysokość sumy komandytowej.

Jeśli umowa przewidywała określone obowiązki, to również nabywca zobligowany jest do ich realizacji.

UWAGA!

Jeśli umowa spółki przewidywała uprawnienia lub obowiązki osobiste, związane tylko z danym wspólnikiem – to takie uprawnienia lub obowiązki nie przechodzą na nabywcę.

Po drugie, zanim sprzedasz lub kupisz OPIO, sprawdź umowę spółki!

Jeśli tego nie zrobisz, może okazać się, że cała transakcja będzie nieważna!

Czego szukać w umowie spółki?

W pierwszej kolejności sprawdź, czy umowa przewiduje w ogóle możliwość zbycia OPIO. Jeśli nie ma żadnego postanowienia w tym zakresie – nie można zbyć OPIO!

Najpierw wspólnicy muszą zmienić umowę spółki, a dopiero później rozważać zbycie.

Jeśli umowa pozwala na zbycie OPIO, sprawdź jakie są wymogi zbycia.

Umowa może uzależnić możliwość zbycia od pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników, większości wspólników, konkretnego wspólnika (np. komplementariusza) lub posiadania przez nabywcę określonych cech.

Umowa może też wskazywać, że na zbycie nie jest potrzebna jakakolwiek zgoda.

Oczywiście umowa może przewidywać dalsze ograniczenia w zbyciu np. wprowadzać prawo pierwszeństwa lub pierwokupu dla dotychczasowych wspólników.

Spółka komandytowa a ZUSJeśli mam już wszystkie zgody, w jakiej formie zawrzeć umowę?

Do zbycia OPIO nie jest wymagana żadna forma szczególna, możesz sporządzić umowę na piśmie, nie musisz iść do notariusza.

Czy trzeba zmienić umowę spółki komandytowej?

To zależy.

Jeśli zbyciu ulega OPIO komandytariusza, to nie musisz zmieniać umowy spółki.

Jeśli jednak to komplementariusz zbywa OPIO, umowa spółki musi zostać zmieniona.

***

Po przeczytaniu: „Wyjście (wystąpienie) wspólnika ze spółki komandytowej – sprzedaż udziałów”, zapraszam również do lektury:

Obraz Michal Jarmoluk z Pixabay

Już od 1 maja 2021 r. Twoja spółka komandytowa jest podatnikiem CIT. Z mojego bloga dowiedziałeś się już, na czym polega zmiana, jakie teraz obowiązują zasady przy wypłacie i rozliczeniu zysku.

Przedstawiłam Ci też alternatywne rozwiązania w postaci spółki jawnej, spółki z o.o. oraz jak zmienić formę prawną. Mam nadzieję, że na chwilę obecną wszystko jest jasne. Jeśli jednak pojawią się wątpliwości – zapraszam do kontaktu!

Jeśli chciałbyś, aby na blogu pojawił się wpis, dotyczący nurtującego Cię problemu, napisz do mnie – ten blog pisany jest dla Ciebie.

Teraz przyszedł czas na cykl artykułów poświęconych wspólnikom spółki komandytowej, wzajemnych rozliczeń między wspólnikami, możliwości wystąpienia ze spółki komandytowej.

Poruszę także tematykę związaną z rozwodem lub śmiercią jednego ze wspólników i wpływie takiego zdarzenia na funkcjonowanie spółki.

Wystąpienie wspólnika ze spółki komandytowej

Czasami przychodzi takim moment, w którym podejmujesz decyzję, że nie chcesz już być wspólnikiem w spółce komandytowej. Może też zajść sytuacja, w której nie dogadujesz się ze wspólnikiem i chciałbyś dalej prowadzić biznes, ale już bez problematycznego wspólnika.

Spółka komandytowa a ZUSCo można zrobić?

Jako wspólnik spółki osobowej (zarówno spółki jawnej i jak spółki komandytowej) możesz złożyć wypowiedzenie umowy spółki.

Oświadczenie takie musisz złożyć na piśmie i doręczyć je pozostałym wspólnikom (w spółce jawnej) lub wspólnikowi uprawnionemu do reprezentacji spółki (komplementariuszowi w spółce komandytowej).

Czy każdą umowę możesz wypowiedzieć, jaki jest okres wypowiedzenia, jak wyglądać będzie rozliczenie – dowiesz się z kolejnych postów.

Możesz też sprzedać lub darować swój ogół praw i obowiązków w spółce innej osobie. Jest to najszybszy sposób opuszczenia spółki. Aby móc z niego skorzystać, musi zostać spełnionych szereg warunków – o których dowiesz się z kolejnego postu.

W ostateczności możesz też wytoczyć powództwo o rozwiązanie spółki przez sąd – jednak to rozwiązanie, jest w mojej ocenie ostatecznością (choćby z uwagi na koszty i czas trwania postępowania).

A co, jeśli chcemy, aby to inny wspólnik opuścił spółkę?

W zasadzie w grę wchodzą te same mechanizmy, co opisane powyżej. Po pierwsze, możesz nakłonić wspólnika, aby wypowiedział umowę spółki albo sprzedał swój ogół praw i obowiązków. Oczywiście, aby zastosować powyższe rozwiązania, wspólnik też musi tego chcieć.

Na ogół wyjście takiego wspólnika poprzedzone jest negocjacjami i ustaleniem warunków finansowych opuszczenia spółki przez wspólnika.

A jeśli nie możemy się dogadać?

Wtedy pozostaje jedynie rozwiązanie spółki przez sąd albo wyłączenie przez sąd problematycznego wspólnika.

Wystąpienie wspólnika ze spółki komandytowej Jeśli w spółce jest tylko dwóch wspólników, sąd może przyznać drugiemu wspólnikowi prawo do przejęcia majątku spółki z obowiązkiem rozliczenia się z występującym wspólnikiem.

Niestety wszystkie rozwiązania siłowe (sądowe) są o tyle niekorzystne, że generują dodatkowe koszty – choćby opłatę od pozwu, koszty fachowej pomocy prawnej. Ponadto na chwilę obecną, czas trwania postępowań sądowych ulega wydłużeniu do nawet kilku lat.

Może okazać się, że sprawa choć oczywista, może zostać rozstrzygnięta po 3 latach. A w tym czasie spółka, przez brak porozumienia między wspólnikami, może stracić swój potencjał rozwojowy lub stać się bezwartościowa.

***

Po przeczytaniu: „Wystąpienie wspólnika ze spółki komandytowej”, zapraszam również do lektury:

Obraz Clker-Free-Vector-Images z Pixabay

Po wprowadzeniu CIT dla spółek komandytowych, dokonując analizy różnych rozwiązań i możliwości, do rozważenia pozostaje pomysł – czy i jak założyć spółkę komandytową w Niemczech?

mec. Marta Fandrey

mec. Marta Fandrey

O zakładaniu i funkcjonowaniu niemieckich spółek komandytowych dowiesz się więcej z rozmowy, którą przeprowadziłam niedawno z moją znakomitą koleżanką po fachu – radcą prawnym Martą Fandrey, która swoją praktykę zawodową prowadzi na terenie Niemiec.

Zapraszam również do odwiedzenia bloga Marty poświęconego niemieckim spółkom oraz procesom gospodarczym w Niemczech.

***

Olga Łączkowska-Majda: Jak działa spółka komandytowa w Niemczech?

Marta Fandrey: Spółka komandytowa w Niemczech jest tak jak w Polsce spółką osobową, w której przynajmniej jeden wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem (komplementariusz), a pozostali wspólnicy (komandytariusze) odpowiadają tylko do wysokości wniesionych wkładów.

Wkłady komandytariuszy mogą być w dowolnej wysokości – przyjmuje się, że wystarczy już 1 euro. Umowa spółki może zostać zawarta w dowolnej formie, ale konieczny jest wpis do rejestru handlowego. Wniosek o wpis do rejestru handlowego składa się w Niemczech za pośrednictwem notariusza. Rejestracja spółki w rejestrze handlowym trwa około tygodnia.

O.Ł-M.: Jakie są zasady opodatkowania spółek komandytowych?

M.F.: Spółka komandytowa nie jest w Niemczech opodatkowana podatkiem dochodowym od osób prawnych (Körperschaftssteuer). Opodatkowaniu podlegają zyski poszczególnych wspólników – odpowiednim podatkiem w zależności od formy prawnej wspólników.

Ponadto spółki komandytowe płacą – jak wszyscy niemieccy przedsiębiorcy – podatek od prowadzenia działalności gospodarczej (Gewerbesteuer), a także co do zasady są płatnikami niemieckiego podatku VAT (Umsatzsteuer).

O.Ł-M.: Czy wspólnicy spółki komandytowej muszą płacić świadczenie odpowiadające polskiemu ZUS z tytułu uczestnictwa w spółce?

M.F.: Przyjmuje się, że komplementariusze działają jako przedsiębiorcy. W związku z tym nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w Niemczech (emerytalnym, zdrowotnym i innym).

Jak założyć spółkę komandytową w Niemczech?Natomiast komandytariusze, ponieważ poza wniesionym wkładem nie odpowiadają za zobowiązania spółki i nie reprezentują jej na zewnątrz, nie są traktowani przez niemieckie prawo jako przedsiębiorcy.

Jeśli wykonują pracę na rzecz spółki komandytowej, a nie mają istotnego wpływu na spółkę komandytową ani z tytułu posiadanego udziału kapitałowego, ani na podstawie uprawnień przyznanych im w umowie spółki, to uznaje się, że podlegają ubezpieczeniom społecznym.

Niemieckie przepisy i orzecznictwo dają możliwość innego ukształtowania stosunków między spółką a komandytariuszem. Można uniknąć obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Radziłabym jednak w tym przypadku daleko idącą ostrożność. Konsekwencje ewentualnego błędu mogą być bardzo bolesne (obowiązek zapłacenia składek za kilka lat wstecz lub odmowa świadczeń z ubezpieczeń społecznych).

Istnieje także specjalna jednostka niemieckiego ZUSu (Deutsche Rentenversicherung), tzw. Clearingstelle, która udziela wiążących interpretacji w indywidualnych sprawach dotyczących podlegania lub niepodlegania ubezpieczeniom społecznym. W razie wątpliwości warto zwrócić się tam z zapytaniem.

O.Ł-M.: Czy spółka musi prowadzić działalność na terenie Niemiec, posiadać biuro, zatrudniać pracowników?

M.F.: Zarejestrowana w Niemczech spółka musi posiadać w Niemczech siedzibę i adres, które są ujawnione w niemieckim rejestrze handlowym.

W praktyce można także posiadać „wirtualne biuro” z usługą udostępnienia adresu i usługami biurowymi. Nie ma obowiązku zatrudniania pracowników.

O.Ł-M.: Czy polska spółka z o.o. musi spełnić jakieś szczególne wymagania, aby być komplementariuszem w niemieckiej spółce komandytowej?

M.F.: Nie, nie ma takich wymagań. Do procesu rejestracji będą oczywiście potrzebne odpowiednie dokumenty (odpis z KRS z apostille i tłumaczeniem przysięgłym). Aby ułatwić kwestie reprezentacji spółki komandytowej na co dzień, można ustanowić prokurenta.

Komplementariuszami w spółkach komandytowych często są inne spółki, najpopularniejsza konstelacja to oczywiście z niemiecką spółką z o.o., czyli GmbH & Co. KG, ale zdarza się, że komplementariuszem jest np. mini-GmbH (UG), angielska Limited lub spółka jawna (OHG). Wspólnikami komplementariusza-spółki jawnej mogą być dalsze spółki. Taka konstrukcja stosowana jest głównie w dużych organizacjach.

O.Ł-M.: Mając na uwadze powyższe informacje, może warto rozważyć przeniesienie biznesu do Niemiec?

M.F.: Z mojej strony polecam rozważenie takiej możliwości. Otoczenie prawne w Niemczech jest stabilne i w porównaniu do polskiego dość przewidywalne.

Niemiecka gospodarka nadal trzyma się dobrze. Dla firm inwestujących w Niemczech dostępne są rożne programy wspierające firmy wchodzące na niemiecki rynek. W razie pytań zapraszam do kontaktu!

***

Po przeczytaniu: „Jak założyć spółkę komandytową w Niemczech?”, zapraszam również do lektury:

Photo by Sebastian Herrmann on Unsplash